اين محل را در مسير مكّه قرار داده‌اند ، سخن زنانى باشد كه به هنگام ورود پيامبر ( ص ) ، شعر مىخواندند . « 1 » علاوه بر اين گزارش‌هاى ورود و خروج پيامبر ( ص ) در حوادث و سفرهاى تبوك ، خيبر ، موته ، غزوهء عاليه و غابه دلالت دارد كه ثنية الوداع در مسير شام و خيبر به مدينه واقع است . « 2 » به هر حال درست است كه به هنگام بازگشت رسول اكرم ( ص ) از تبوك ، مسلمانان با اين شعر ، از آن حضرت استقبال كردند . چنان كه ابن قيّم معتقد است كه اين دو بيت به هنگام بازگشت رسول خدا ( ص ) از غزوه تبوك بوده است . او مىگويد : چون رسول خدا ( ص ) در بازگشت از تبوك به مدينه نزديك شد ، مردم براى استقبال از آن حضرت بيرون آمدند و زنان و كودكان نيز بيرون آمدند و اين شعار را سردادند : طلع البدر علينا من ثنيات الوداع ؛ وجب الشكر علينا ما دعا للّه داع . البته برخى از راويان مىگويند : اين سرود در هنگام ورود پيامبر ( ص ) از مكّه به مدينه خوانده مىشد . امّا اين توهّمى آشكار است . زيرا ثنية الوداع در مدخل مدينه از سمت شام قرار دارد و كسى كه از مكّه به مدينه بيايد از اين محل عبور نمىكند و آنجا را نمىبيند ، مگر آنكه به قصد شام از مدينه بيرون رود . « 3 » ب . استدلال شگفت استدلال حلبى با اين روايت بر جواز موسيقى خيلى شگفت‌انگيز است . اين روايت جز اين نمىگويد كه زنان يثرب به ميمنت قدوم رسول خدا ( ص ) شعر

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . بنگريد : وفاء الوفاء ، 4 / 1168 - 1172 ؛ 3 / 857 - 858 . بنگريد : حياة الصحابة ، 1 / 306 ؛ السنن الكبرى ، 9 / 175 . ( 3 ) . خاتم النبيين ( ترجمه فارسى ) ، 2 / 232 .